پدافند غیر عامل در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات

در قرن بیستم، بیش از‪ ۲۲۰جنگ به وقوع پیوسته و میلیون‌ها نفر تلفات انسانی داشته است. در طول این سال‌ها همگام و هماهنگ با رشد و پیشرفت فناوری، روش‌ها، قواعد و اصول جنگ باتوجه به امکانات و توانمندی‌ها و دانش آن جامعه دچار تغییر و تحول اساسی شده است. تاریخ تحولات جنگ نشان می‌دهد که جنگ‌ها به چهار نسل تقسیم‌بندی شده‌اند .

جنگ‌های نسل اول شامل جنگ‌های از دوره پیدایش بشر تا اختراع سلاح‌های گرم و متکی بر سلاح‌های سرد می‌شود.

دوره تاریخی جنگ‌های نسل دوم، شامل اختراع و بکارگیری سلاح‌های گرم تا زمان ورود ماشین به عرصه نبرد می‌شود. جنگ‌های نسل سوم یا جنگ‌های مکانیزه با اختراع و بکارگیری ماشین‌های جنگی و توسعه عرصه نبرد به ‌هوا و زیردریا شروع و تا دوره معاصر ادامه داشته است. تهاجم ارتش بعث عراق و دوره هشت ساله دفاع مقدس یکی از مهمترین تجارب جنگی کشورمان در این دوره است.

مشخصه‌های جنگ‌های نسل سوم، تاکید بر جنگ سخت شامل حجم انبوه و گسترده درگیری‌های فیزیکی بین طرفین، اصرار بر کسب برتری‌های تاکتیکی، تاکید بر انهدام واحدها و یگان‌های دفاعی، بکارگیری حجم انبوه ‌مهمات و سلاح‌های معمولی وغیردقیق، تکیه بسیار زیاد بر نبرد زمینی و محدودیت در هوا و عدم بهره‌مندی ازفضا درنبرد، تکیه بر حجم انبوه نیروی انسانی، دشواری‌های مدیریت صحنه نبرد و پشتیبانی‌ها، گستردگی خسارت و تلفات وارده به غیرنظامیان، طولانی‌تر شدن دوره جنگ، خطرپذیری و هزینه بسیار بالا است.

جنگ‌های نسل چهارم با شروع دوره انقلاب علوم و فناوری‌ها، بخصوص فناوری اطلاعات، ارتباطات، الکترونیک و رایانه در سال‌های اخیر، جنگ‌های نسل چهارم طراحی و در چند جنگ اخیر نیز تجربه شده‌است و سیر تکاملی خود را طی می‌کند.

مشخصه‌های این‌نوع جنگ‌ها شامل " جنگ نرم - جنگ اطلاعاتی، روانی، تبلیغاتی، سایبری- بکارگیری موضعی و مقطعی جنگ سخت مانند جنگ با ضربات محدود برای تقویت و پشتیبانی جنگ نرم، تاکید بر جنگ الکترونیک پیشرفته، تکیه بر شبکه گسترده و سامانه‌های پیشرفته و هوشمند سنجش از راه‌دور است. تکیه بر سلاح‌ها و تجهیزات هوشمند و پیشرفته و دقیق، توسعه توانمندی‌ها و کسب برتری کامل در هوا، گسترش عرصه جنگ به فضا، پرهیز از درگیری قطعی در جنگ سخت قبل از اطمینان از پیروزی در جنگ نرم و شروع همزمان نبرد در خط و عمق نزدیک و دور یا گسترش عرصه نبرد به ‌همه سطوح جغرافیایی کشور، از دیگر مشخصه‌های جنگ‌های نسل چهارم است. در این جنگ‌ها انهدام زیرساخت‌های ملی و مراکز حیاتی، حساس و مهم کشور در اولویت نخست اهداف تهاجم است و بر قطع ارتباط رهبری و مدیریت دفاعی و عمومی کشور با مردم و نیروهای دفاعی در گام نخست تهاجم تاکید می‌شود.

الزامات و ویژگی‌های دفاع موثر در جنگ‌های نسل چهارم بر اساس اظهارنظر کارشناسان، ضرورت برنامه‌ریزی وآغاز طرح‌های جامع دفاع قبل ازشروع درگیری‌های آشکار، توسعه همه‌جانبه تدابیر دفاعی به منظور افزایش ضریب پایداری ملی، گسترش طرح‌های دفاعی در سطح تمامی نقاط هدف در جغرافیای کشور و حوزه سرزمینی ملی به روش دفاع نقطه‌ای است. تاکید ویژه بر دفاع غیرعامل، اتکا به ایمان، هوشیاری، روحیه و توان دفاعی مردمی، توجه و تاکید بر راهبرد و اصول دفاع نامتقارن، شناسایی و رفع ضعف‌های ذاتی فناوری‌ها و آسیب‌پذیری‌های ساختاری‌ و سیستمی، تمرکز بر اولویت‌های دفاعی و تمرکز تلاش‌ها بر ارتقای روحیه و اراده ملی برای دفاع از دیگر الزامات و ویژگی‌های دفاع موثر در جنگ‌های نسل چهارم است.

روند تاریخی پدافند غیرعامل

نقش آمادگی و ایمنی از جهات مختلف در همه جوامع دارای اهمیت است و دولت‌ها به این موضوع با نگاه ویژه می‌نگرند. اینکه روند آمادگی و ایمنی کشور اعم از ملت و سرمایه‌های آن چگونه در جامعه نهادینه شود تا در صورت مواجهه با هر پدیده غیرطبیعی و خصمانه و حتی تهاجم دشمنان کمترین آسیب وارد شود، موضوعی است که به "پدافند غیرعامل" معروف شده است.

دانش "پدافند غیرعامل" در حوزه فاوا یکی از دانش‌های روز است و موضوعات آن به صورت طبقه بندی شده به سختی قابل انتشار است. پدافند غیرعامل به عنوان یکی از موثرترین و پایدارترین روش‌های دفاع در مقابل تهدیدات همواره مدنظر اکثر کشورهای جهان بوده است. کشورهایی مانند آمریکا و روسیه، با وجود برخورداری از توان نظامی، به این موضوع به صورت ویژه نگریستند. حتی کشوری مانند سوئیس با وجود بی‌طرفی در دو جنگ جهانی و مواجه‌ نبودن با تهدید، به این موضوع توجه بسیاری دارد.

در ایران، به دلیل موقعیت ویژه ژئوپلیتیک، دارا بودن ثروت‌های عظیم نفت و گاز و ورود به عرصه‌های فناوری نوین و تهدیدات استکبار جهانی، به موضوع پدافند غیرعامل توجه چندانی نشد و حتی سال‌های دفاع مقدس نیز در ایجاد هوشیاری لازم برای کاهش آسیب‌پذیری‌ها و توجه به محورهای توسعه پایداری از نظر امنیت و دفاع، نقش قابل قبولی ایفا نکرد.

موضوع پدافند غیرعامل در جهان از قدمتی به اندازه تاریخ زندگی انسان برخوردار است. انسان‌های اولیه برای در امان ماندن از تهاجم حیوانات وحشی و دیگر دشمنان خود و همچنین برای کاستن از نگرانی‌های خود به غارها، بالای درختان و دیگر مامن‌های طبیعی پناه می‌بردند. با شکل‌گیری تمدن‌های اولیه در جهان که با وقوع جنگ همراه بود، انسان‌ها اصول اولیه پدافند غیرعامل را به‌صورت سپر برای حفاظت انفرادی و برج و بارو و قلاع محکم و مرتفع را برای تامین امنیت گروهی به‌صورت گسترده‌ای رواج دادند. وجود خندق در اطراف شهرها و ایجاد دروازه‌های مستحکم برای پیشگیری از حملات غافلگیرانه دشمن در تمام نقاط جهان امری رایج بود.

موضوع پدافند غیرعامل و بهره‌گیری از منافع آنها تنها زاییده عقل انسان نبود. خداوند بزرگ که مخزن همه علوم نزد اوست نیز در قرآن به کرات به این موضوع اشاره کرد. در جریان هجرت پیامبر عظیم‌الشان اسلام نیز خداوند متعال با استفاده از شگردهای اختفا و فریب که از اصول پدافند غیرعامل است، مانع از دسترسی کفار قریش به ایشان شد. استفاده از عوارض طبیعی برای جلوگیری از دسترسی دشمن نیز یکی از اصول پدافند غیرعامل است که همواره مورد نظر بوده است. در صدر اسلام نیز با تکیه به این اصول، غزوه احد با اتکا به ارتفاعات و گماشتن نگهبانان در نقاط نفوذ و غزوه خندق نیز با کندن گودال در اطراف مدینه طرح‌ریزی شد.

پس از اختراع باروت و توسعه استفاده از آن در ساخت جنگ افراز و ساخت سلاح‌هایی با پرتاب منحنی، موضوع پدافند غیرعامل نیز به تدریج ضمن اتکا به اصول خود، تغییر یافت. در خلال جنگ‌های ناحیه‌ای و پس از جنگ جهانی اول، آسیب‌های ناشی از جنگ و تخریب شهرها و کارخانه‌ها به موضوع پدافند غیرعامل اهمیت ویژه‌ای داد.

بررسی‌های جهانی در حوزه پدافند غیرعامل حاکی است که در جنگ جهانی دوم که استفاده‌ از هواپیما و بمباران شهرها و مراکز صنعتی و سرمایه‌گذاری و پس از آن استفاده از موشک توسط آلمان نازی شروع شد، خسارات ناشی از جنگ و به خصوص آسیب‌هایی که به مردم و بخش‌های غیرنظامی وارد شد، نسبت به جنگ جهانی اول سیر صعودی داشت و این موضوع باعث شد تا کشورها به پدافند غیرعامل اهمیتی مضاعف بدهند.

تعریف دفاع و دفاع غیرعامل

در تعریفی از دفاع ذکر این نکته ضروری است که دفاع یک مفهوم یکپارچه است و شامل دو بخش عمده" دفاع عامل" و "دفاع غیرعامل" است. دفاع عامل مجموعه طرح‌ریزی‌ها و اقدامات دفاعی است که مستلزم بکارگیری سلاح و تجهیزات جنگی بوده و بر اساس قانون، وظیفه ذاتی نیروهای مسلح است.

دفاع غیرعامل به مجموعه اقداماتی اطلاق می‌گردد که مستلزم بکارگیری جنگ‌افزار نبوده و با اجرای آن می‌توان از واردشدن خسارات مالی به تجهیزات و تأسیسات حیاتی کشور و تلفات انسانی جلوگیری نموده و یا میزان این خسارات و تلفات را به حداقل ممکن کاهش داد. دفاع غیرعامل شامل پراکندگی، استتار و اخفاء، تفرقه، استحکامات و پناهگاه، فریب، ایجاد سیستم‌های اطفاء حریق، اعلام خبر می‌شود.

هدف از دفاع غیرعامل

هدف از دفاع غیرعامل، استمرار فعالیت‌های زیربنایی، تامین نیازهای حیاتی، تداوم خدمات رسانی عمومی و تسهیل‌اداره کشور در شرایط تهدید و بحران تجاوز خارجی و حفظ بنیه اداری کشور برغم حملات خصمانه و مخرب دشمن از طریق اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل و کاستن از آسیب‌پذیری مستحدثات و تجهیزات حیاتی و حساس کشور است. قابلیت‌های پدافند غیرعامل، ایجاد بستر مناسب توسعه پایدار کشور. هم راستا با سیاست‌های تنش‌زدایی، پایدارترین و ارزان‌ترین روش دفاع، مناسب‌ترین راهکار افزایش آستانه مقاومت ملی، پشتوانه اقتدار ملی، یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی، بهترین و مناسب‌ترین شیوه کاهش مخاطرات و کاهش آسیب پذیری، صلح آمیزترین روش دفاع و فطری‌ترین عنصر دفاعی بشر در برابر همه حوادث است.

با این توضیح، کشورهایی که پدافند غیرعامل را به عنوان یک راهکار اصلی برمی‌گزینند به شرایطی از نظر کاهش آسیب‌پذیری دست می‌یابند که مطامع کشورهای تهدیدکننده علیه آنها کاهش می‌یابد. در جهان امروز کشورهایی که نقاط آسیب‌پذیری آنها فراوان است و دشمن می‌تواند با ضربات سریع، حیاتی‌ترین منابع آنان را منهدم کند، عوامل تهدید از بیرون را در درون خود ایجاد می‌کنند بعبارتی دشمنان بالقوه را نسبت به خود حریص و فعال می نماید.

پدافند غیرعامل عنصری پویا و متحرک است، لذا می‌تواند در اولویت تلاش‌های علمی و پژوهشی قرار گیرد و در همه سطوح مدیریتی، مهندسی و فنی، آموزش داده شود و توسعه یابد. بر این اساس، شیوه‌های پدافند غیرعامل، ایجاد اختلال در شناسایی، کسب اطلاعات و دقت هدف‌گیری دشمن از طریق اختفاء، استتار، پوشش، فریب، جابجایی، استفاده از سامانه‌های اختلال در هدف‌گیری صورت می‌گیرد.

همچنین "کاهش آسیب‌پذیری نقاط هدف و تاثیر سلاح دشمن به عنوان یکی دیگر از شیوه‌های پدافند غیرعامل ازطریق مکان‌یابی صحیح، ایجادموانع ‌و استحکامات، مستحکم کردن ساختمان‌ها و تاسیسات، استفاده از عوارض طبیعی سطح زمین، استفاده از عمق زمین، اعمال تدابیر دفاع سایبری، ایجاد لایه‌های محافظ الکترونیکی و الکترومغناطیسی و رعایت ضوابط ایمنی صورت می‌گیرد. "کاهش اهمیت و حساسیت نقاط هدف" یکی دیگر از شیوه پدافند غیرعامل است که از طریق پراکندگی، تجزیه، پیش بینی امکانات جایگزین و موازی و کوچک سازی صورت می‌گیرد. "کنترل خسارت" نیز دیگر شیوه پدافند غیرعامل است که از طریق استفاده از سامانه‌های هشداردهنده ، ساماندهی امکانات امداد و نجات، تعیین وظایف بخش‌ها و افراد و آموزش و تمرین صورت می‌گیرد.

آیین‌نامه‌ها

آمادگی‌ و ایمنی و راهکار قانونی

موضوع تدوین قوانین برای "آمادگی و ایمنی" نخستین بار آبان ماه سال ‪۸۲ در کشور مطرح شد. در آن زمان، ستاد کل نیروهای مسلح، ماموریت یافت، نهادی را برای برنامه‌ریزی و عملیاتی کردن پدافند غیرعامل در سطح کشور پایه‌گذاری کند. در ماموریتی که به ستاد کل نیروهای مسلح داده شد، مقرر شد این ستاد در خصوص ساماندهی پدافند غیرعامل کشور، با دولت همکاری و همیاری داشته باشد.

مجموعه قوانین مربوط به پدافند غیرعامل، از جمله قوانینی است که به دلیل نوپا بودن، کمتر شنیده و مطرح شده است. مهمترین مجموعه‌ قوانین پدافند غیرعامل کشور "سیاست‌های کلی پدافند غیرعامل کشور" است که بررسی آن در مجمع تشخیص مصلحت نظام به پایان رسیده است.

نگاهی به بندهای پیش‌نویس سیاست‌های کلی پدافند غیرعامل

1-    رعایت اصول و ضوابط پدافند غیرعامل از قبیل: انتخاب عرصه ایمن، تعیین‌مقیاس بهینه، کوچک‌سازی، پراکنده‌سازی، حساسیت‌زدایی، اختفاء، استتار، ایمن‌سازی و فریب به منظور کاهش آسیب‌پذیری در مقابل حملات دشمن علیه مراکز جمعیتی، حیاتی، حساس و مهم موجود و شریان‌های موجود و طرح‌های توسعه آینده کشور.

2-    فرهنگ‌سازی عمومی در خصوص ضرورت به کارگیری اصول پدافند غیرعامل درسطوح دولتی و گسترش و تقویت مراکز تحقیقاتی و آموزشی به منظور تولید و ارتقای دانش فنی آن.

3-    تهیه طرح‌های جامع پدافند هسته‌ای، میکروبی، شیمیایی و ایجاد سیستم هشدار عمومی و انجام اقدامات ضروری در جهت کاهش آسیب‌پذیری مردم در شرایط وقوع خطر.

4-    تعیین نهادی برای طراحی، برنامه‌ریزی، تدوین و تصویب استانداردها، معیارها و مقررات پدافند غیرعامل و هدایت و نظارت بر اعمال آنها در طرح‌های آمایشی، توسعه‌ای و صنعتی.

5-    انجام حمایت‌های لازم از صنایع مرتبط کشور در جهت تامین تجهیزات تخصصی پدافند غیرعامل پیشرفته و موثر مورد نیاز کشور با تاکید بر طراحی و تولید داخلی.

6-    تقویت آمادگی و تامین امکانات لازم برای کنترل مقابله با بحران‌های ناشی از انواع عملیات دشمن به منظور ایجاد آرامش و تامین نیازهای اولیه جامعه.

7-    طبقه بندی و اولویت بندی مراکز، اماکن و تاسیسات حائز اهمیت حیاتی، مهم و تعیین اولویت اقدامات پدافند غیرعامل و پیش بینی ضمانت‌های لازم بر حفظ اطلاعات طبقه‌بندی شده این مراکز و اقدامات صورت گرفته در خصوص پدافند غیرعامل آنها.

8-    برنامه‌ریزی در طرح‌های آمایش سرزمینی به جهت بهره‌گیری مناسب از جغرافیای طبیعی و طرح‌های عمرانی و توسعه در مرزها و نقاط حساس کشور به منظور استفاده دفاعی از این طرح‌ها و ایجاد سد و موانع جهت جلوگیری یا تاخیر در تحرکات دشمن منطبق بر اولویت بندی تحقیقات.

9-    حمایت لازم از بخش دفاع در جهت اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل در مراکز و تاسیسات نظامی و دفاعی.

10-                       جلوگیری از ایجاد تاسیسات پرخطر در مراکز جمعیتی و انتقال تدریجی این تاسیسات به خارج از شهر به منظور کاهش مخاطرات مضاعف.

11-                       دو منظوره کردن کارکرد مستحدثات، تاسیسات، مراکز، شبکه‌های ارتباطی موجود و آینده برای بهره‌گیری از شرایط وقوع تهدیدات.

اعمال کلیه ‌اصول و ضوابط مقابله با تهدیدات نرم افزاری و الکترونیکی و سایر تهدیدات جدید دشمن به منظور حفظ و ضیانت شبکه‌های اطلاع رسانی مخابراتی، مدیریت الکترونیک و فناوری‌اطلاعات‌ و ارتباطات کشور.

اصول

-         پوشش در همه زمینه‌ها

-         استتار و نامرئی‌سازی

-         تولید سازه‌های دو منظوره (موانع)

-         مکان‌یابی استقرار عملکردها

-         اختفاء

-         کورکردن سیستم اطلاعاتی دشمن

-         حفاظت اطلاعات سیستم‌های حیاتی و مهم

-         مدیریت بحران دفاعی در صحنه‌ها

-         فریب، ابتکارعمل و تنوع در کلیه اقدامات

-         موازی‌سازی سیستم‌های پیشنهادی وابسته

-         تعیین مقیاس بهینه استقرار جمعیت و فعالیت در فضا

-         کوچک‌سازی، ارزان‌سازی و ابتکار در پدافند غیرعامل

-         مقاوم‌سازی

-         کوچک سازی

-         قابلیت ترمیم و بازیابی

-         بومی سازی

-         پراکندگی در توزیع عملکردها متناسب با تهدیدات و جغرافیا

-         انتخاب مقیاس بهینه از پراکندگی و توجیه اقتصادی پروژه

پدافند غیرعامل و فناوری‌اطلاعات‌ و ارتباطات

اگر صحبتی از وقوع جنگ نشود، درمقابل، بحث تحریم‌ها بسیار حائز اهمیت است. زیرساخت‌هایی مانند مراکز داده ، سیستم‌عامل ملی، شبکه تلفن ثابت و همراه، ماهواره، شبکه بی‌سیم، فیبر‌نوری بین‌المللی و غیره، شریان‌های حیاتی ارتباطی کشور محسوب می‌شوند و وضعیت کنونی آنها و نوع پشتیبانی از هر کدام آنها در حالت‌های اضطراری کشور، نکته‌ای است که نباید از نظر دور شود.

ماموریت پدافند غیرعامل در حوزه فناوری‌اطلاعات و ارتباطات

تضمین امنیت، ایمنی و پایداری زیرساخت‌های حوزه فناوری‌اطلاعات‌ و ارتباطات، کاهش آسیب‌پذیری‌‌ها و افزایش آستانه تحمل در مواجه با تهدیدات، با تاکید بر ایجاد عزم ملی از طریق فرهنگ‌سازی، سیاست‌گذاری، طرح‌ریزی و برنامه‌ریزی، هدایت راهبردی و تدوین و تصویب ضوابط و دستورالعمل‌های عمومی و تخصصی و نظام‌های هدایت‌بخش کشوری به منظور نهادینه نمودن رعایت اصول پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات و نظارت بر اجرای آن با ایجاد قابلیت به روز رسانی.

بیانیه ماموریت پدافند غیرعامل در حوزه فناوری‌اطلاعات‌وارتباطات

•        پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات، یکی از زیرمجموعه‌های پدافند غیرعامل کشور بوده و سهم عمده‌ای در راهبرد دفاعی کشور دارد

•        پدافند غیرعامل در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، پیشگیری و کاهش آسیب‌پذیری و پایداری زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات‌ و ارتباطات کشور در برابر تهدیدات را بدنبال خواهد داشت.

•        پدافند غیرعامل در حوزه فناوری‌ اطلاعات‌ و ارتباطات ضمن توسعه و ارتقاء ظرفیت‌های دفاعی، با کاهش جدی آسیب‌پذیری‌‌های اساسی و افزایش توان بازدارندگی، ارتقاء ظرفیت مدیریت کشور در شرایط بحران را دنبال نموده و تردید اساسی در اراده و میل تهاجمی دشمن ایجاد می‌نماید.

·        بر این اساس، سازمان (کمیته دائمی) پدافند غیرعامل کشور به عنوان عالی‌ترین مرجع سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، هدایت و کنترل راهبردی، تعیین و تصویب طرح‌ها و برنامه‌ها و خط‌مشی‌های دفاع غیرعامل کشور بر اساس فرامین و تدابیر فرمانده معظم کل قوا و با اتکاء به خداوند متعال و در پرتو تعالیم و ارزش‌های حیات بخش اسلام ناب محمدی (ص)، با اهتمام ویژه خود در تکیه به عزم ملی، محورهای زیر را بکار بندد و سرلوحه امور خود قرار دهد:

•        احساس مسئولیت نسبت به امنیت مردم، استمرار بخش خدمات عمومی و زیرساخت‌های کلیدی کشور و پایدار ملی در شرایط تهدید دشمن

•        تعامل مثبت و سازنده و پیشبرنده با دستگاه‌های کشور در خصوص اعمال تدابیر سیاست‌های دفاعی و نهادینه‌سازی اصول و ملاحظات پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات در برنامه‌های توسعه پنج ساله و سالانه دستگاه‌ها

•        شناخت محیط و تدوین راهبردها، سیاست‌ها، خط‌مشی‌ها و ضوابط و دستورالعمل‌های عمومی و تخصصی در زمینه پدافند غیرعامل در حوزه فناوری‌ اطلاعات‌ و ارتباطات و نظارت بر اجرای آنها

•        کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های کلیدی و مراکز حیاتی، حساس و مهم کشور در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات در برابر تهدیدات و اعمال ملاحظات، سیاست‌ها و ضوابط خاص پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات در برنامه‌های دردست مطالعه کشور

•        افزایش و تقویت توان ملی کشور با ارتقاء ضریب امنیت ملی و توسعه قدرت بازدارندگی کشور

•        ارتقاء و توسعه عزم ملی، باور و فرهنگ عمومی و سازمانی در خصوص رعایت اصول پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات کشور

•        تولید دانش فنی و بومی و بهره‌گیری آگاهانه از فناوری مناسب و روزآمد کشور در خصوص دفاع غیرعامل IT بوسیله توسعه جهاد علمی

•        ارتقاء آستانه تحمل با پایدارسازی سیستم‌های حیاتی کشور

·        سیاست‌های کلی

•        تاکید بر اهمیت توجه به سیاست‌های دشمنان جهانی و منطقه‌ای در آسیب‌پذیر نمودن زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        ابتکارات مشترک بین دولت و صنعت برای درنظر گرفتن امنیت زیرساخت‌ها

•        حفاظت در برابر فعالیت‌های نفوذی و جاسوسی و فعالیت‌های غیرقانونی دشمنان

•        کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها در مواجه با حملات غیرمترقبه

•        توانمندی واکنش و پاسخ به تمام مخاطرات به صورت مقیاس‌پذیر و پایدار

•        تقویت برنامه‌ها و توانمندی‌های ملی در ترمیم و بازیابی

•        فراهم ساختن کمک‌های ترمیم و بازیابی مطمئن برای تمام انواع مخاطرات

•        صیانت از زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات در مقابل حملات غیرمترقبه، بلایای طبیعی و مواقع اضطراری

·        الزامات

•        یکپارچه‌سازی خدمات و فعالیت‌های مرتبط با موضوع پدافند غیرعامل کشور در حوزه فناوری ‌اطلاعات‌ و ارتباطات

•        مدیریت و رهبری اثربخش نیروی کار متخصص

•        اثربخشی و کارآیی نهاد اجرایی پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        یکپارچگی کامل فرآیندهای برنامه‌ریزی راهبردی، بودجه‌ریزی و ارزیابی

•        اطمینان از انتشار صحیح و سریع اطلاعات

•        اجرای صحیح و کامل قوانین و مقررات مربوطه

•        مجهز‌کردن کاربران نهایی به تکنولوژی‌ها و امکانات لازم

•        هماهنگی سیاست‌های ملی و الزامات قانونی

•        اطمینان از تداوم فعالیت‌ها و وظایف ضروری در صورت بروز فاجعه و بحران

·        اهداف اصلی پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        پیشگیری از اقدامات دشمنان جهانی و منطقه‌ای در آسیب پذیر نمودن زیرساخت‌های حوزه فناوری‌ اطلاعات ‌و ارتباطات

•        امنیت زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات‌ و ارتباطات در برابر مخاطرات محتوایی

•        ایمنی زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات‌ و ارتباطات در قبال حملات فیزیکی

•        پایداری زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات در مواجهه با تهدیدات

•        قانونمندی ایجاد و توسعه نظام‌های فنی امنیتی

•        تحقیقات موثر در زمینه توسعه، آموزش و آگاهی عمومی

•        عدم وابستگی به محصولات غیربومی و صاحبان تکنولوژی

•        امکان استفاده امن از اطلاعات در سطح ملی

•        امکان توسعه امن فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات همگام با روند جهانی

•        شناسایی و تشخیص به‌موقع آسیب‌پذیری‌ها در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        آمادگی و پیشگیری از تهدیدات زیرساخت‌های حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        توسعه و اثربخشی برنامه‌های پدافند غیرعامل در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

راهبردهای کلان

یکی از کارهای مهم در فرآیند برنامه ریزی استراتژیک, تدوین و تبیین راهبردهائی است که سازمان‌ها را با توجه به مجموعه عوامل مهم داخلی و عمده محیطی و رسالت‌هائی که برای خود متصور هستند, به اهداف تعیین شده می‌رساند, بنا به مطالعات میدانی صورت گرفته و با توجه به وضعیت موجود سازمان‌ها، راهبردها و راهبردهای تدوین شده برای پدافندغیرعامل فناوری ‌اطلاعات‌ و ارتباطات به شرح ذیل می‌باشد:

•        استفاده از زیرساخت‌ها و بسترهای جهانی با بکارگیری توانمندی‌های علمی، پژوهشی و تحقیقاتی به منظور توسعه قابلیت‌های بومی

•        جلوگیری از تهدیدهای جهانی با توجه به درک اهمیت پدافند غیرعامل فناوری‌ اطلاعات‌ و ارتباطات توسط مسئولین

•        تدوین نظام‌ها و سیاست‌های کنترل و نظارت بر تحقق الزامات پدافندغیرعامل فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        تدوین و به‌روزآوری قوانین و استانداردهای امنیتی در حوزه خدمات و محصولات فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات

•        توسعه متدولوژی ارزیابی سریع آسیب‌پذیری زیرساخت‌های بحرانی

•        تدوین معماری کلان پدافند غیرعامل فناوری ‌اطلاعات‌ و ارتباطات کشور

در راستای فرمایشات مقام معظم رهبری و اهمیت پرداختن به مقوله پدافند غیر‌عامل حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، سازمان پدافند غیر عامل کشور جهت برخورداری از زیرساخت‌های دارای وی‍ژگی‌های امنیت، ایمنی و پایداری در حوزه فناوری ‌اطلاعات ‌و ارتباطات در سطح کشور نسبت به اجرایی نمودن سیاست‌های پدافند غیرعامل، گام‌های اساسی برداشته است